دکتر حمیدرضا فتحی / جراحی های ترمیمی / شکاف لب و کام در کودکان
مدت زمان مطالعه ۸ دقیقه

شکاف لب و کام در کودکان

لب شکری یا شکاف در ناحیه لب یک نوع نقص مادرزادی است که برخی از نوزادان با این وضعیت متولد می شوند. در این وضعیت شکافی در لب فوقانی وجود دارد که لب را به ناحیه بینی متصل می کند. در واقع شکاف موجود، لب را به دو بخش تقسیم می کند و فاصله بین لب بالایی و بینی را از بین می برد.در شکاف کام دو بخش کام سخت و کام نرم وجود دارد. این عارضه به دلیل ناقص ماندن روند رشد و شکل گیری سقف دهان ایجاد می شود.

علائم و نشانه های شکاف لب و کام

1️⃣ اولین و مهم ترین نشانه شکاف لب خطی است که در روی لب بالایی وجود دارد و تا بینی امتداد یافته است.

2️⃣ زمانی که کودک از شیر مادر تغذیه می کند در مواردی امکان دارد شیر از مجرای بینی خارج گردد.

3️⃣ 3️⃣در مواردی کودکانی که شکاف کام و لب دارند دندان هایشان لق می شود.

4️⃣ برخی از کودکان مبتلا به این عارضه مادرزادی تعداد دندان هایشان بیشتر از تعداد عادی است.

5️⃣ شکاف کام زمینه ساز بروز عفونت مزمن در گوش میانی می شود

6️⃣ شکاف کام و لب موجب بروز اختلال در روند گفتار و ادای کلمات خواهد شد. از این رو این کودکان نمی توانند به درستی صحبت کنند و برخی از کلمات را به طور اشتباه تلفظ می کنند.

7️⃣ صدای این کودکان به اصطلاح تودماغی می شود.

جراحی شکاف لب و کام

بهترین سن برای جراحی شکاف لب و کام

2️⃣5️⃣علل و عوامل بروز شکاف لب و کام

واقعیت این است که علت اصلی و اساسی شکاف لب و کام به طور دقیق مشخص نشده است. ولی بسیاری از علل و عوامل ژنتیکی و محیطی به عنوان عوامل زمینه ساز این عارضه معرفی شده اند. مهم ترین این عوامل:

  • علل ژنتیکی و وراثتی: سابقه خانوادگی از جمله عللی است که می تواند زمینه ساز بروز این عارضه برای کودکان شود.

کسانی که در فامیل درجه یک یا خانواده شان کودکی با این عارضه متولد شده است بیش از سایرین احتمال تولد نوزادی با این ویژگی را دارند.

  • مصرف نوشیدنی های الکلی
  • دیابت: ابتلای مادر به بیماری دیابت در دوران قبل از بارداری تا حد زیادی احتمال ایجاد شکاف لب و کام در جنین را افزایش خواهد داد. در واقع این عاملی است که تمامی شواهد پزشکی آن را تایید کرده است.
  • کمبود ویتامین های ضروری مثل اسید فولیک: در واقع مادرانی که پیش از بارداری از اسید فولیک استفاده نمی کنند احتمال این که نوزادشان با این عارضه متولد شود وجود دارد.
  • افزایش وزن مادران در دوران بارداری: زنانی که در دوران بارداری وزن شان زیاد است در معرض خطر متولد کردن جنینی هستند که لب شکری باشد.

 

انواع روش های پیشگیری از بروز شکاف لب و کام

راهکارهای مختلفی وجود دارد که می توانید با رعایت آن ها از بروز این عارضه برای کودک تان جلوگیری کنید. مهم ترین اقدامات پیشگیرانه در این زمینه از این قرارند:

  • انجام مشاوره ژنتیک قبل از بارداری: زنان و مردانی که در سابقه خانوادگی شان تولد نوزادی با عارضه شکاف لب و کام مشاهده می شود ضروری است که در مشاوره های ژنتیک پیش از حاملگی شرکت کنند. در این جلسات متخصصین شرح حالی خواهند گرفت و در نهایت به ارائه مشاوره ها و راهنمایی های تخصصی می پردازند. رعایت نکات ارائه شده از سوی مشاور ژنتیک باعث می شود تا حدودی احتمال ایجاد اختلال در روند رشدی فرزندان کاهش پیدا کند.
  • استفاده از انواع ویتامین ها قبل از اقدام بارداری: از مهم ترین مراقبت هایی که باید پیش از بارداری داشته باشید مراقبت های تغذیه ای و استفاده از انواع ویتامین ها است. بنابراین می توانید با مراجعه به متخصصین مربوطه تمامی ویتامین های لازم را دریافت کنید و برطبق دستور استفاده کنید.
  • پرهیز از مصرف سیگار در دوران بارداری
  • اجتناب از مصرف نوشیدنی های الکلی

 

تشخیص شکاف لب و کام در دوران بارداری

روشی وجود دارد که با توجه به آن می توانند در دوران بارداری و پیش از تولد نوزاد وجود این عارضه را تشخیص دهند. در این روش با بکار گیری امواج اولتراسوند وجود شکاف در ناحیه لب و کام قابل تشخیص خواهد بود.

تشخیص شکاف لب در هفته سوم بارداری امکانپذیر است اما به میزانی که روند رشدی جنین کامل می شود تشخیص دقیق تر خواهد بود. اما شکاف کام با روش سونوگرافی پپچیده تر و دشوار تر است.

درمان شکاف لب و کام

شکاف لب و کام در کودکان مختلف با درجه شدت و ضعف متفاوتی بروز پیدا می کند. به همین جهت روند درمانی تا حدودی به شدت این عارضه بستگی دارد.

جراحی: در طی جراحی می توانند به ترمیم بافتی و رفع مشکل ایجاد شده بپردازند. البته در مواردی به دلیل شدت زیاد شکاف جراحی در طی چند مرحله انجام خواهد شد. شکاف هایی که بسیار جدی هستند و فاصله بین دو لب زیاد است با اقدامات ترمیمی بیشتری بهبود پیدا می کنند.

بنابراین به خانواده ها توصیه می شود که صبوری کنند تا روند درمان تکمیل شود و ترمیم به طور کامل انجام گردد.

ویدیو جراحی شکاف لب و کام در اتاق عمل 

 

 

جراحی ترمیم شکاف لب

امکان انجام جراحی ترمیم شکاف لب قبل از یکسالگی وجود دارد. یعنی انجام جراحی برای کودک 10 ماهه یا یکساله بلامانع  است و هیچ مشکلی در پی نخواهد داشت. در این جراحی کودک شما تحت بیهوشی قرار می گیرد. سپس پزشک جراح دو بخش لب را به هم  نزدیک می کند و شکاف را با نخ بخیه می بندد.

جراحی شکاف کام

این جراحی بین 6 ماهگی تا 1 ونیم سالگی کودک قابل انجام است. در طی این جراحی، جراح متخصص ماهیچه هایی که در دو طرف کام یا سقف دهان هستند را به هم نزدیک کرده و با بخیه بین آن ها اتصال برقرار می کند. این جراحی نسبت به جراحی ترمیم شکاف لب مدت زمان بیشتری طول می کشد. زیرا روند جراحی حساس تر است و باید با دقت زیادی انجام شود.

جراحی های نهایی برای بهبود کامل شکاف لب و کام

جراحی هایی که در سال های اولیه انجام می شود صرفاً جنبه درمان موقتی دارند و از پیشروی این مشکل جلوگیری می کنند. اما بعدها و در سنین بالاتر جراحی های تکمیلی انجام می شود. در این نوع جراحی ها روند ترمیم بافت غیر طبیعی در ناحیه لب و کام به طور کامل انجام می شود.

بهترین زمان برای جراحی ترمیم شکاف لب و کام

 پزشکان و متخصصین بر این باورند که بهترین زمانی که می توانید برای جراحی ترمیم شکاف لب و کام کودک تان اقدام کنید در همان سال های اولیه زندگی شان است. زیرا که با رشد و بزرگ شدن کودکان میزان شکاف بزرگ می شود و بازسازی و ترمیم این ناحیه قدری پیچیده و دشوار خواهد شد

روش های درمانی مکمل

در کنار جراحی سایر اقدامات درمانی نیز برای کاهش مشکلات ناشی از شکاف لب و کام نیز انجام خواهد شد. مهم ترین این اقدامات:

  • گفتار درمانی: در این روش درمانی به کودک آموزش هایی داده می شود تا نحوه گفتار و تلفظ کلمات را اصلاح کند. زیرا که شکاف لب در کودکان مانع از تلفظ صحیح کلمات خواهد شد.
  • انجام ارتودنسی برای اصلاح فرم و نحوه قرار گیری دندان ها: همانطور که گفتیم شکاف لب و کام در بخش دندان ها نیز موجب بروز مشکلاتی می شود. به همین جهت دندانپزشکان نیز وارد پروسه ی درمان کودکان مبتلا به این عارضه می شوند.
  • انجام معاینات دقیق و بررسی های منظم در فواصل زمانی مشخص از سوی دندانپزشکان: در واقع مراجعه به دندانپزشکان باعث می شود که روند رشدی دندان ها تحت مراقبت باشد تا در صورت بروز مشکلات، برطرف شوند.
  • مراقبت های پزشکی زیر نظر بهترین متخصص گوش و حلق و بینی: پزشکان متخصص گوش میانی این کودکان را به طور مرتب معاینه می کنند و درصورت بروز عفونت سریعاً برای درمان آن اقدام می کنند.
  • انواع روش های درمان کاهش شنوایی و درمان اختلالات در ناحیه شنوایی

 

نتیجه گیری

به طور کلی شکاف لب و کام موجب ایجاد مشکلات خطرناک و جدی نمی شود. البته به شرط این که در همان روزهای اول تشخیص این عارضه، مشاوره های لازم را با بهترین متخصصین داشته باشید. بنابراین متخصصین به شما خواهند گفت که بهترین راهکارهای مقابله با این عارضه چه خواهد بود و باید چه اقدامات مراقبتی را برای کودک دلبندتان انجام دهید.

توصیه مان این است که حتما نزد بهترین و معتبر ترین متخصصین مراجعه کنید. زیرا که تجربه و مهارت متخصص در روند درمان از مهم ترین معیارهایی است که باعث می شود بهترین نتیجه درمانی برای کودک شما حاصل شود.

برای امتیاز به این نوشته کلیک کنید!
[کل: 1 میانگین: 3]
دکتر حمیدرضا فتحی

فوق تخصص جراحی پلاستیک و زیبایی

عضو هیئت علمی «دانشیار» دانشگاه علوم پزشکی تهران دپارتمان جراحی پلاستیک و زیبایی

برچسب ها:

دکتر حمید رضا فتحی

دکتر حمید رضا فتحی

فوق تخصص جراحی پلاستیک

مقالات مرتبط
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button